Chuyện gì xảy ra khi bạn ngừng dùng thuốc tránh thai?

Vì sao phụ nữ ngừng dùng thuốc tránh thai?

Có nhiều lý do khiến bạn muốn ngừng sử dụng thuốc tránh thai.

• Nếu bạn đang lên kế hoạch mang thai, việc ngừng thuốc là bước đầu tiên cần thiết.

• Một số phụ nữ khác chọn chuyển sang phương pháp tránh thai khác do gặp tác dụng phụ, hoặc vì phương pháp mới phù hợp hơn với lối sống.

Dù lý do là gì, việc dừng thuốc tránh thai sẽ kéo theo những thay đổi trong nội tiết tố, và cơ thể cần thời gian để trở lại trạng thái tự nhiên.

Ngừng thuốc tránh thai có an toàn không?

Hầu hết các phương pháp tránh thai đều có thể ngừng một cách an toàn, tuy nhiên mỗi loại sẽ tác động khác nhau đến chu kỳ và khả năng sinh sản. Hãy cùng xem chi tiết từng loại:

Phương pháp rào cản (bao cao su, màng ngăn, mũ cổ tử cung)

Nếu bạn dùng bao cao su hoặc màng ngăn, chỉ cần ngừng sử dụng — không có ảnh hưởng nội tiết tố nào tới cơ thể.
Khi bạn muốn mang thai, chỉ cần dừng biện pháp này là có thể thụ thai ngay.

💡 Lưu ý: Chất diệt tinh trùng (spermicide) không gây hại cho thai nhi nếu bạn vô tình thụ thai trong khi sử dụng.

Phương pháp theo dõi sinh sản tự nhiên

Nếu bạn đang áp dụng phương pháp tính ngày rụng trứng, theo dõi thân nhiệt cơ bản hoặc quan sát chất nhầy cổ tử cung, chỉ cần ngừng tránh thai tự nhiên là có thể bắt đầu cố gắng mang thai.

Ưu điểm là bạn đã hiểu rõ chu kỳ kinh và thời điểm rụng trứng của mình, giúp tăng cơ hội thụ thai tự nhiên.

Thuốc tránh thai hàng ngày, miếng dán và vòng âm đạo

Các biện pháp này hoạt động nhờ duy trì mức hormone ổn định để ức chế rụng trứng. Khi ngừng sử dụng, hormone trong cơ thể sẽ bắt đầu chu kỳ tự nhiên trở lại.

• Bạn có thể ngừng bất cứ lúc nào, không cần chờ hết vỉ thuốc. Tuy nhiên, nhiều bác sĩ khuyên nên dừng khi kết thúc chu kỳ để cơ thể chuyển tiếp nhẹ nhàng hơn.

• Sau khi dừng thuốc, bạn thường sẽ có một kỳ ra máu hoặc hành kinh.

• Chu kỳ rụng trứng có thể trở lại ngay lập tức hoặc sau 1–2 tháng.

👶 Một số bác sĩ khuyên nên chờ 1–2 chu kỳ kinh tự nhiên trước khi mang thai để dễ xác định tuổi thai chính xác hơn. Nhưng nếu bạn mang thai sớm hơn, điều đó vẫn hoàn toàn an toàn.

Mini-pill (thuốc tránh thai chỉ chứa progestin) có liều hormone thấp, nên hiệu quả tránh thai chấm dứt chỉ sau 24 giờ khi bạn ngừng uống. Bạn có thể có khả năng thụ thai ngay ngày hôm sau.

Mũi tiêm tránh thai (Depo-Provera)

Depo-Provera là mũi tiêm progesterone có tác dụng kéo dài 12 tuần. Sau khi ngừng tiêm, thời gian rụng trứng trở lại rất khác nhau giữa các phụ nữ:

• Một số người rụng trứng chỉ sau 3 tháng.

• Người khác có thể mất 9 tháng hoặc hơn.

• Khoảng 50% phụ nữ mang thai lại trong vòng 6–7 tháng, và 90% mang thai trong 2 năm sau mũi tiêm cuối cùng.

Nếu sau 12 tháng mà bạn vẫn chưa có kinh trở lại, nên gặp bác sĩ để được kiểm tra.
Điều này không ảnh hưởng lâu dài đến khả năng sinh sản — thời gian phục hồi chậm chỉ là phản ứng tạm thời của cơ thể.

Que cấy tránh thai (Nexplanon)

Que cấy chứa hormone progestin được đặt dưới da cánh tay, có tác dụng ngăn rụng trứng đến 3 năm.

• Khi que được tháo ra, hormone sẽ ngừng phát huy tác dụng ngay, bạn có thể thụ thai ngay lập tức.

• Thủ thuật tháo que khá đơn giản, chỉ cần gây tê tại chỗ và một vết rạch nhỏ.

Vòng tránh thai (IUD)

Có hai loại vòng tránh thai:

• Vòng nội tiết (Mirena, Skyla, LILETTA, Kyleena): hoạt động nhờ hormone progestin làm đặc dịch cổ tử cung, ngăn tinh trùng gặp trứng.

• Vòng đồng: hoạt động nhờ ion đồng ức chế tinh trùng di chuyển.

Sau khi tháo vòng:

• Hầu hết phụ nữ có kinh trở lại ngay và có thể mang thai ngay lập tức.

• Việc tháo vòng đơn giản, có thể gây đau nhẹ và ra ít máu sau đó.

Khả năng sinh sản sau khi tháo vòng hoàn toàn bình thường, không giảm so với trước khi đặt.

Những thay đổi thường gặp sau khi ngừng thuốc tránh thai

Cơ thể mỗi người khác nhau, nhưng một số phản ứng phổ biến sau khi dừng thuốc tránh thai gồm:

1. Kinh nguyệt thay đổi

• Có thể đến sớm, muộn hoặc không đều trong 1–3 tháng đầu.

• Một số phụ nữ bị ra máu nhiều hơn so với khi còn dùng thuốc.

• Nếu bạn từng bị kinh nguyệt không đều trước khi dùng thuốc, chu kỳ có thể quay lại như cũ.

2. Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) quay lại

Thuốc tránh thai giúp ổn định hormone nên khi ngừng, bạn có thể gặp lại:

• Căng ngực, đau bụng, mụn, thay đổi cảm xúc, cáu gắt, mệt mỏi.

• Nếu bạn từng bị PMDD (rối loạn tiền kinh nguyệt nặng), triệu chứng có thể rõ rệt hơn.

3. Cơ hội mang thai tăng lên ngay

Một số người nghĩ rằng phải mất vài tháng mới thụ thai được — nhưng bạn có thể có thai ngay lập tức sau khi dừng thuốc, đặc biệt là với thuốc viên hoặc vòng âm đạo.

🔔 Nếu bạn chưa sẵn sàng mang thai, nên dùng biện pháp rào cản như bao cao su trong thời gian này.

Mất bao lâu để hormone cân bằng trở lại?

Thông thường, hormone estrogen và progesterone sẽ bắt đầu điều hòa lại trong vòng 1–3 tháng sau khi dừng thuốc.
Nếu sau 3 tháng bạn vẫn chưa có kinh, nên gặp bác sĩ phụ khoa để kiểm tra nguyên nhân (có thể do stress, sụt cân, hội chứng buồng trứng đa nang, v.v.)

Ngay cả khi chưa có kinh, vẫn có thể rụng trứng và mang thai, vì thế hãy cẩn trọng nếu bạn chưa muốn có em bé.

Kỳ kinh đầu tiên sau khi ngừng thuốc có gì khác?

Không có câu trả lời chung cho tất cả.

• Một số phụ nữ thấy kỳ đầu nhẹ nhàng và ngắn hơn.

• Số khác lại có kinh kéo dài hoặc nhiều hơn bình thường.

Điều này phụ thuộc vào cơ địa và cách hormone phục hồi.
Nếu sau vài chu kỳ mà kinh vẫn bất thường, hãy trao đổi với bác sĩ.

Cách chăm sóc cơ thể sau khi ngừng thuốc tránh thai

Nếu bạn từng dùng thuốc để kiểm soát mụn, đau bụng kinh hoặc PMS, những triệu chứng này có thể quay lại.
Bạn có thể thử các biện pháp tự nhiên để giảm khó chịu:

• Ăn nhiều rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu sắt và protein.

• Uống đủ nước, ngủ đủ 7–8 tiếng mỗi ngày.

• Tập thể dục nhẹ (yoga, đi bộ, bơi).

• Giảm đường tinh luyện, caffeine và rượu bia.

• Bổ sung vitamin B6, vitamin E, canxi, magiê có thể giúp giảm PMS.

Nếu bạn bị PMDD nặng, bác sĩ có thể kê thêm thuốc chống trầm cảm hoặc điều trị nội tiết phù hợp.

Ngừng thuốc tránh thai để chuẩn bị mang thai

Nếu bạn dừng thuốc với mục tiêu có con, hãy đặt lịch khám tiền thai (preconception visit) với bác sĩ sản phụ khoa.
Tại buổi khám, bác sĩ sẽ:

• Kiểm tra thuốc bạn đang dùng có an toàn khi mang thai hay không.

• Đảm bảo bạn đã tiêm đủ vắc-xin cần thiết (ví dụ: sởi, rubella, cúm…).

• Nếu có bệnh lý mãn tính (tiểu đường, cao huyết áp, tuyến giáp…), bác sĩ sẽ hướng dẫn cách kiểm soát trước và trong thai kỳ.

• Có thể tư vấn gặp chuyên gia di truyền nếu gia đình bạn có bệnh di truyền.

Ngoài ra, bạn nên:

• Bắt đầu uống vitamin tổng hợp có axit folic (400–800 mcg/ngày).

• Duy trì cân nặng hợp lý.

• Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu, và giảm caffeine.

• Ăn uống cân bằng, ngủ đủ giấc, và kiểm soát căng thẳng.

Khi nào nên gặp bác sĩ?

Hãy đến gặp bác sĩ nếu bạn:

• Không có kinh trở lại sau 3 tháng ngừng thuốc.

• Ra máu kéo dài, đau bụng dữ dội, hoặc nghi ngờ mang thai.

• Có mụn trứng cá nặng, rụng tóc, hoặc thay đổi cảm xúc rõ rệt.

Bác sĩ có thể kiểm tra hormone, buồng trứng, hoặc đề xuất phương án điều chỉnh an toàn hơn.

Xin lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.